Hazine ve Maliye Bakanlığı, vergi denetimlerinde kapsamı genişletti. Gelir beyanları mercek altına alınan meslek grupları arasına bu kez avukatlar da dahil edildi. Bakanlığın resmi verilerine göre, avukatların 2024 yılı için beyan ettiği ortalama aylık gelir yaklaşık 34 bin lira seviyesinde kaldı. Bu tablo, denetim sürecinin hızlanmasında etkili oldu.
Maliye, geçtiğimiz yıl doktorlardan fal ve astroloji hizmeti sunanlara, online psikolog ve diyetisyenlere kadar birçok meslek grubunda yoğun denetimler gerçekleştirmiş; gelirlerini eksik beyan ettiği tespit edilenlere yüksek cezalar uygulanmıştı.
Avukatlara "gönüllü uyum" yazıları gönderiliyor
Gelir İdaresi Başkanlığı Denetim Grup Müdürlüğü, Şubat ayı itibarıyla avukatlara resmi yazılar göndermeye başladı. "Gönüllü uyum çalışması" başlığıyla iletilen bu yazılarda, serbest meslek kazançları kapsamında defterdarlıkların vergi denetim birimlerine davet yer alıyor.
Yazılarda, avukatlık faaliyetlerine ilişkin 2023 ve 2024 yıllarının birlikte değerlendirileceği belirtilirken, çalışmanın amacının "vergisel yükümlülüklerde olası olumsuzlukların önüne geçmek" olduğu vurgulanıyor.
RADAR sistemiyle gelirler anlık izleniyor
Maliye, RADAR adlı dijital sistem üzerinden meslek mensuplarının beyan ettiği gelirleri fiili kazançlarla karşılaştırıyor. Denetim ekipleri ayrıca iş yerlerinde ya da muayenehanelerde doğrudan hasılat tespiti yapıyor.
Bu tespitlerde, beyan edilen gelir ile gerçek hasılat arasında yüzde 20'den fazla fark bulunması halinde, mükellef açıklama yapmak üzere izaha davet ediliyor.
Öte yandan Gelir İdaresi Başkanlığı, Dijital Vergi Dairesi'ne "risk sorgulama" özelliği ekledi. Böylece mükellefler kendi vergi risklerini önceden görerek, ağır cezalara maruz kalmadan gönüllü uzlaşma yolunu tercih edebiliyor.
E-makbuz ibraz etmeyene hapis riski
Türkiye Barolar Birliği'nin yayımladığı bilgilendirme notlarında, avukatların düzenledikleri e-serbest meslek makbuzlarını, talep edilmesi halinde elektronik ortamda ibraz etmekle yükümlü oldukları hatırlatıldı.
Notlarda, defter ve belgelerin varlığı resmi kayıtlarla sabit olmasına rağmen inceleme sırasında ibraz edilmemesinin "gizleme suçu" kapsamında değerlendirildiği belirtiliyor. Bu durumun, 18 aydan 5 yıla kadar hapis cezası ile sonuçlanabileceği ifade ediliyor. Söz konusu cezanın üst sınırı, 15 Nisan 2022 itibarıyla 3 yıldan 5 yıla çıkarılmıştı.
Fiziki defter dönemi sona erdi, dijital yükümlülük devam ediyor
Avukatlar, serbest meslek erbabı olarak serbest meslek kazanç defteri tutuyor. Ancak 2018 yılından itibaren, bu defterlerin ve amortisman kayıtlarının fiziki ortamda tutulması zorunluluğu kaldırıldı. Buna rağmen, mesleki faaliyetlere ilişkin makbuz ve kayıtların elektronik ortamda muhafaza edilmesi ve denetim talebi halinde vergi inceleme elemanlarına sunulması gerekiyor.
