Mudanya Belediyesi tarafından restore edilerek kültür mirası olarak yaşatılan Taş Mektep binası,
“Hafıza” adıyla kapılarını yeniden açtı. Tirilye’nin antik dönemden bugüne uzanan tarihini, kültürel
mirasını ve toplumsal hafızasını geniş bir sergiyle ziyaretçilerle buluşturan Taş Mektep Hafıza, artık bir
hafıza mekanı olarak hizmet verecek.
Mudanya Belediye Başkanı Deniz Dalgıç, aylar süren araştırma, arşiv taraması, içerik ve küratoryal
çalışmaların ardından hayata geçirilen Taş Mektep Hafıza’nın yaşayan bir kültür mekanı olarak
tasarlandığını belirterek, “Tirilye’nin hafızasını koruma ve geleceğe taşıma irademizin en önemli
eserlerinden birini hayata geçirdik. Geçmişimizi, hikayelerimizi, kültürümüzü bu çatı altında görünür
kılıyoruz” dedi. Başkan Dalgıç, şöyle devam etti:
“Taş Mektep Hafıza için aylar süren kapsamlı bir hazırlık yürüttük. Envanterler tarandı, arşiv kayıtları
incelendi, eski fotoğraflar toplandı, Resmi Gazete nüshalarından salnamelere kadar çok sayıda kaynak
değerlendirildi. Tirilye’nin eğitim hayatını, üretim kültürünü, zeytinini, denizle kurduğu bağı,
mübadele hafızasını ve gündelik yaşamını anlatan bütünlüklü bir içerik oluşturduk. Bugün burada
gördüğünüz her bir fotoğraf, pano, eşya, giysi, belge bu emeğin bir parçası.”
‘HAFIZA’NIN İZİNE YOLCULUK
Taş Mektep Hafıza, Tirilye’nin mimari geçmişini, gündelik yaşamını, eğitim kültürünü, üretim
biçimlerini, göç hikayelerini ve kuşaklar boyunca taşınan hafızasını görünür kılıyor. Taş Mektep
Hafıza’da ziyaretçiler; Tirilye’nin antik dönem liman ağlarından Osmanlı dönemindeki zeytin ve kıyı
ticaretine, Roma dönemindeki dini yapılardan Cumhuriyet yıllarındaki eğitim hayatına kadar uzanan
geniş bir tarihsel yolculuğa tanıklık edecek.
Sergide zeytincilik, balıkçılık, ipekböcekçiliği ve gündelik yaşam kültürüne ayrılan özel bölümler de yer
alıyor. Erken Cumhuriyet dönemine ait bir gelinlik, Darüleytam fotoğrafları, okul belgeleri, üretim
ekipmanları ve tarihi objeler, Tirilye’de yaşamış insanların izlerini bugüne taşıyor. Mübadele bölümü
ise serginin en dikkat çekici alanlarından biri olarak öne çıkıyor. Tirilye’den ayrılan Rumların ve
bölgeye yerleşen mübadillerin hikayeleri; arşiv belgeleri, fotoğraflar ve aile kayıtları üzerinden
anlatılıyor. “Geçmişe Mektuplar” bölümü ise ziyaretçilere Tirilye’nin hafızasına kendi sözlerini
bırakma imkanı sunuyor.
TAŞ MEKTEP ARTIK İKİ İŞLEVLE YAŞAYACAK
Tirilye’nin simge yapılarından biri olan Taş Mektep, 20. yüzyılın başında okul yapısı olarak inşa edildi,
Darüleytam Okulu, Şehir Yatı Mektebi, ilkokul ve ortaokul gibi farklı işlevlerle uzun yıllar eğitim
hayatının merkezinde yer aldı. Yapı bundan sonra iki ayrı işlevle yaşamını sürdürecek. Taş Mektep
Hafıza bölümü tarihsel anlatıya ev sahipliği yaparken, Taş Mektep Akademi bölümü söyleşiler,
atölyeler, seminerler ve kültürel buluşmalar için yaşayan bir mekan olarak kullanılacak. Yapı içinde
ayrıca ziyaretçilerin vakit geçirebileceği Mola Mudanya alanı da yer alıyor.
