Orhangazi ilçesine bağlı Yeniköy Mahallesi’nde yapılması planlanan ve Menzil tarikatının Serhendi yapılanmasıyla ilişkilendirilen külliye projesi, Atatürkçü Düşünce Derneği (ADD) şubeleri ve çeşitli sendikaların tepkisine neden oldu. Ulusal Günler Platformu bileşenlerinin katılımıyla hazırlanan ortak açıklamada, projenin büyüklüğüne ve olası işlevine ilişkin kaygılar dile getirilerek yetkili kurumlar göreve çağrıldı.
Basına yansıyan bilgilere göre, 100 dönümlük alanda 55 bin metrekare kapalı alan planlandığı belirtilen proje için temel atma töreninin 22 Ekim’de gerçekleştirileceği duyuruldu. Açıklamada, arazi büyüklüğü ve yapılaşma alanına ilişkin bilgilerin yetkili kurumlar tarafından netleştirilmesi gerektiği vurgulandı.
“Menzil’in Marmara merkezi Orhangazi’de mi kuruluyor?”
Ortak açıklamada, Yeniköy’deki tesisin Menzil yapılanmasının Marmara Bölgesi’ndeki merkezi olarak tasarlandığı yönündeki iddiaların açıklığa kavuşturulması istendi.
Projenin amacı, faaliyet kapsamı ve kullanım biçimine ilişkin sorular yönelten imzacı kuruluşlar, arazi kullanım kararları, imar planları, yapı ruhsatları ve diğer izinlerin hangi idari kararlar ve hukuki gerekçeler doğrultusunda düzenlendiğinin açıklanmasını talep etti. Projenin imar mevzuatına ve çevre düzenlemelerine uygunluğunun hangi kurumlar tarafından denetlendiğinin de kamuoyuyla paylaşılması çağrısında bulunuldu.
Açıklamada, dinî cemaat ve tarikat yapılanmalarının ekonomik ve örgütsel güçlerini artırarak kamusal yaşam üzerinde denetimsiz etki oluşturabileceği yönündeki kaygılara dikkat çekildi. Kamu yönetiminde tarafsızlık, liyakat ve hukukun üstünlüğünün önemine vurgu yapılarak Orhangazi’nin tarikat yapılanmalarının bölgesel güç mücadelesinin merkezi hâline getirilmemesi gerektiği savunuldu.
Laiklik ve hukuk devleti vurgusu
Anayasa’nın 2, 10, 24 ve 174’üncü maddelerine atıfta bulunulan açıklamada, Türkiye Cumhuriyeti’nin laik ve demokratik bir hukuk devleti olduğu hatırlatıldı. İmzacı kuruluşlar, inanç özgürlüğünün anayasal güvence altında olduğunu ancak hiçbir kişi veya yapılanmaya hukukun dışına çıkma hakkı vermediğini belirtti.
Açıklamada ayrıca, 677 sayılı Tekke ve Zaviyelerle Türbelerin Seddine ve Türbedarlıklar ile Bir Takım Unvanların Men ve İlgasına Dair Kanun’un anayasal güvence kapsamında bulunduğuna dikkat çekilerek, ilgili faaliyetlerin hukuka uygunluğunun yürürlükteki mevzuat çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.
“Eğitim tarikatların etki alanına bırakılamaz”
Eğitim politikalarına da değinilen açıklamada, devlet okullarının kaynak yetersizliğiyle karşı karşıya olduğu, çocukların beslenme ve eğitim ihtiyaçlarının yanı sıra öğrencilerin barınma sorunlarının da önemini koruduğu belirtildi.
Çocukların geleceğinin kamusal, laik ve parasız eğitimin güçlendirilmesi, bilimsel eğitimin esas alınması ve fırsat eşitliğinin sağlanmasıyla güvence altına alınabileceği savunuldu. Eğitim alanının cemaat ve tarikatların etki alanına bırakılamayacağı vurgulandı.
İmzacı kuruluşlar, Yeniköy’deki proje başta olmak üzere kamuoyunu ilgilendiren büyük ölçekli yapılanmaların hukuki durumunun, faaliyet kapsamının ve kamu yararı açısından doğurabileceği sonuçların şeffaf biçimde açıklanmasını istedi. Yetkili kurumlara görevlerini yerine getirme ve kamuoyunu bilgilendirme çağrısı yapılan açıklama, “Laik Cumhuriyet ve hukuk devleti sahipsiz değildir” ve “Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir” ifadeleriyle sona erdi.
Açıklamaya imza atan kuruluşlar arasında ADD’nin Bursa, Gemlik, İnegöl, İznik, Karacabey, Kestel, Mudanya, Mustafakemalpaşa, Orhangazi ve Yenişehir şubeleri; 29 Ekim Kadınları Derneği; Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu Bursa İl Başkanlığı; Büro-İş Sendikası Bursa Şubesi; Eğitim-İş Sendikası Bursa Şubesi; Genel Sağlık-İş Sendikası Bursa Şubesi ve Yeni Kuşak Köy Enstitüleri Derneği Bursa Şubesi yer aldı.
