ABD ve İran arasında 107 gün süren savaşın sona ermesi için mutabakata varıldı.
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile varılan mutabakatın ardından sosyal medya hesabından Hürmüz Boğazı’ndaki son duruma ilişkin açıklama yaptı.
Trump, “Çoğu petrol yüklü gemiler; Hürmüz Boğazı’ndan geçmeye başladı, tamamen güvenli güney koridorunu kullanıyorlar.” dedi.
ABD Başkanı Trump ve İranlı yetkililer; dün yaptıkları açıklamalarda, iki ülke arasında mutabakata varıldığını ve mutabakat zaptının 19 Haziran’da İsviçre’de imzalanacağını duyurmuştu.
ABD BAŞKAN YARDIMCISI VANCE: ANLAŞMA METNİNİ HAFTA İÇİNDE AÇIKLAMAYI UMUYORUZ
Anlaşmaya ülkesini temsilen imza atacak olan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise, “Anlaşma metnini hafta içinde açıklamayı umuyoruz.” diye konuştu.
Amerikan CNBC televizyonuna açıklamalarda bulunan Vance, cuma günü İsviçre’de gerçekleştirilmesi planlanan imza törenine İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin katılmasını beklediklerini söyledi.
“İRANLILARIN HANGİ KONULARDA TAVİZ VERECEĞİNİ GÖRECEĞİZ”
“Hürmüz Boğazı’nın uzun vadede ücretsiz olarak açılmasını bekliyoruz.” diyen Vance, “Tahran’ın hangi konularda taviz vereceğini göreceğiz.” ifadesini kullandı.
“İSRAİL’DE ANLAŞMADAN MEMNUN OLANLAR DA VAR”
Hala çözüm bekleyen çok konu olduğunu belirten ABD Başkan Yardımcısı Vance, “İsrail’de anlaşmadan memnun olanlar da var. İsrail’in yeni Ortadoğu masasında bir koltuğu olacak.” diye konuştu.
HÜRMÜZ BOĞAZI BASRA’YA KIYISI OLAN ÜLKELER İÇİN KRİTİK ÖNEMDE
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi ile Umman Denizi arasında yer alıyor. Boğazın bir yakasında Umman, diğer yakasında İran bulunuyor. Boğaz’ın en dar yeri, 33 kilometre genişliğinde. Hürmüz Boğazı, dünyanın en önemli su yollarından biri. Petrol ticaretinin beşte biri Hürmüz Boğazı üzerinden yapılıyor.
OPEC üyesi Suudi Arabistan, İran, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt ve Irak, Asya ülkelerine ham petrol ticaretinin önemli bölümünü Hürmüz’den ihraç ediyor.
Dünyanın en büyük likit doğalgaz ihracatçılarından biri olan Katar, ticaretinin neredeyse tamamını Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiriyor. İran, yıllarca Hürmüz Boğazı’nı kapatmakla tehdit etti ancak hiçbir zaman kapatmadı.
ABD’nin Bahreyn’de konuşlu Beşinci Filosu, Hürmüz Boğazı’ndaki ticaretin güvenliğini sağlamakla görevli. 1973’te İsrail ile Mısır arasındaki savaşta Suudi Arabistan’ın başını çektiği Arap ülkeleri, İsrail’in Batılı destekçilerine petrol ambargosu uygulamıştı. O dönemde Batılı ülkeler, Körfez ülkelerinin en büyük petrol ihracatçısıydı.
Bugünlerde OPEC’in en büyük müşterisini Asya ülkeleri oluşturuyor. Hürmüz Boğazı, 1980-1988 arasındaki İran-Irak Savaşı’nda da gündemden düşmedi. İki taraf, birbirinin petrol ticaretini engellemek için hamleler yaptı. Hürmüz’deki gerilim Tanker Savaşı olarak tarihe geçti.
